Neredeyse herkesin yaptığı hata
Başlamanın bariz yolu alfabeyi yazdırmak, şekilleri ezberlemek ve gelen sinyalleri tabloyu gözünde canlandırarak çözmektir. Bir süre işe yarar. Aynı zamanda sonradan sökülmesi imkânsız bir alışkanlık kurar.
Böyle öğrenen herkes dakikada on kelime civarında duvara toslar. Sinyaller zihindeki aramanın yetişebileceğinden hızlı gelmeye başlar ve tek çıkış yolu her şeyi unutup baştan başlamaktır.
Şekli değil sesi öğren
Akıcı bir operatör bir nokta ve bir çizgi duyup bunun A olduğunu hesaplamaz. Di-da'yı doğrudan A anlamına gelen tek bir ses olarak duyar; tıpkı senin konuşulan bir kelimeyi kafanda harflerine ayırmadan duyman gibi.
Yani daha ilk oturumdan itibaren dinle. Her karakteri nokta-çizgi diye değil di-da diye yüksek sesle söyle, çünkü asıl öğrendiğin şey ritimdir.
Koch yöntemi
1930'larda Alman psikolog Ludwig Koch, insanların morsu en hızlı nasıl öğrendiğini araştırdı. Cevabı sezgilere aykırıydı ve hâlâ geçerli.
Yalnızca iki karakterle başla, ama daha ilk dakikadan hedef hızının tamamında gönder. Yaklaşık yüzde doksan doğruluğa ulaşana kadar çalış, sonra üçüncü karakteri ekle. Sonra tekrarla.
Buradaki mesele hiçbir şeyi yeniden öğrenmek zorunda kalmaman. Her harfin hızdaki sesi, birinci günde öğrendiğin sesin aynısıdır.
Farnsworth zamanlaması
İlk günden tam hız imkânsız gibi geliyor; Farnsworth zamanlaması tam da burada devreye giriyor. Her karakter hızlı hedef hızda gönderilir, ama karakterler arasındaki boşluklar uzatılır.
Hiçbir harfi ağır ağır sündürülmüş halde duymadan düşünme payı kazanırsın, yani ezberlediğin ritim doğru ritimdir. İlerledikçe boşluklar kısalır, karakter hızı ise hiç değişmez.
Gerçekçi bir ilk hafta
- 1. ve 2. gün: iki karakter, günde iki kez on beşer dakika. Fazlası yok.
- 3. ve 4. gün: doğruluk elverdikçe her oturumda bir karakter ekle ve kısa rastgele grupları yazmaya başla.
- 5. gün: rakamları ekle. Belli bir örüntüyü izlerler ve çabuk otururlar.
- 6. ve 7. gün: gerçek kelimeleri yaz. Bulmaca gibi olmaktan çıkıp dil gibi hissettirmeye başladığı an burasıdır.
İnsanları tıkayan şeyler
- Önlerinde tabloyla çalışmak, ki bu görsel alışkanlığı canlı tutar.
- Boşlukları uzatmak yerine karakter hızını düşürmek.
- Haftada bir kez uzun oturum. Günde on beş dakika, pazar günü iki saati her seferinde yener.
- Sadece dinlemek. Ritimlerin oturmasını sağlayan şey göndermektir.